آزمون ۱
برای دیدن پاسخ هر سؤال، روی کادر «پاسخ» بزنید.
قلمرو زبانی
1-عبارت «حالتی که در آن، احساس بیگانگی و ملاحظه و رودربایستی نباشد» توضیح واژهٔ ........ است. (تیر ۱۴۰۵)
- الف)مفرّح
- ب)مسرور
- ج)انبساط
- د)دمساز
2-معادل معنایی واژهٔ مشخص‌شده در بیت «چه نیکو گفت با جمشید دستور / که با نادان نه شیون باد و نه سور» در کدام گزینه نیامده‌است؟ (خرداد ۱۴۰۳)
- الف)در نفیرم مرد و زن نالیده‌اند
- ب)فریاد و فغان و مرحبا و آفرین به آسمان بلند شد.
- ج)وین نغمهٔ محبت، بعد از من و تو ماند
3-در گروه کلمات زیر، سه نادرستی املایی وجود دارد؛ شکل درست آن‌ها را بنویسید. (تیر ۱۴۰۵) ملتفت و آگاه ـ اعراز و روی‌گردانی ـ کازیه و جاکاغذی ـ غایت‌القسوای خود ـ حیثیت و آبرو ـ یقما و تاراج
4-با توجه به واژه‌های مشخص‌شده، کدام گزینه غلط املایی دارد؟ (خرداد ۱۴۰۳)
- الف)ولی شستش خبردار شده بود و چشمش مثل مرغ سربریده، مدام روی میز می‌دوید.
- ب)کان کمندِ شست خمّ خویش بگشاید / و بیندازد به بالا، بر درختی، گیره‌ای، سنگی / و فرازآید.
- ج)چون تیری که از شست رفته، بازنمی‌گردد، یک بار دیگر به کلام بلندپایهٔ «از ماست که بر ماست» ایمان آوردم.
- د)آنگاه باز شکاری که شاهان او را روی شست می‌نشاندند و با خویشتن به شکار می‌بردند، چنین گفت …
5-در گروه کلمات زیر، دو نادرستی املایی به‌کار رفته‌است، درست آن‌ها را بنویسید. (خرداد ۱۴۰۴) طیلسان و ردا ـ محظور و مانع ـ تبق و سینی ـ شیهه و آواز اسب ـ متقلب و دگرگون ـ سنا و ستایش
6-املای درست را در جمله‌های زیر انتخاب کنید. (خرداد ۱۴۰۳)
- الف)مهمان‌ها سخت در (محضور / محظور) گیر کرده و تکلیف خود را نمی‌دانند.
- ب)تو نمایندهٔ فضلی، تو سزاوار (ثنایی / سنایی)
- ج)از آن همه زیبایی‌ها و لذت‌ها و (نشئه‌ها / نشعه‌ها) سرشار از شعر و خیال می‌شدم.
7-از چهار گزینهٔ زیر، در دو گزینه نادرستی املایی وجود دارد؛ آن دو را مشخص کنید. (خرداد ۱۴۰۳)
- الف)مطاع و فرمانروا ـ صلهٔ ارحام ـ سوء‌هاضمه
- ب)حمایل و محافظ ـ غرص نهال ـ مستور و پوشیده
- ج)مغلوب و مقهور ـ زل زدن و نگریستن ـ مخاصمت و دشمنی
- د)ضماد و مرحم ـ بحر مکاشفت ـ ضجّه و فریاد
8-در گروه کلمات زیر، غلط‌های املایی را بیابید و شکل صحیح آن‌ها را بنویسید. (شهریور ۱۴۰۲) کازیه و جاکاغذی ـ بقولات و حبوبات ـ انضمام و ضمیمه ـ طبق و سینی ـ طاق و سقف مهدّب ـ تطاول و تعدّی ـ قلیان و جوشش ـ خرد رفتن و ساییده شدن
9-در عبارت‌های زیر، املای دو واژه نادرست است؛ درست هریک را بنویسید. (دی ۱۴۰۲)
- الف)سینه خواهم شرحه‌شرحه از فراق / تا بگویم شرح درد اشتیاق
- ب)پیرمرد از داخل کازیهٔ روی میز یک پاکت کهنه را برداشت.
- ج)نالهٔ مرغ اسیر این‌همه بحر وطن است
- د)همچنان که می‌توانست او، اگر می‌خواست / کان کمند شست خمّ خویش بگشاید
10-کدام گزینه، واژه‌ای «هم‌آوا» در زبان فارسی ندارد؟ (خرداد ۱۴۰۳)
- الف)دیگر اکنون آن عماد تکیه و امید ایرانشهر / شیرمرد عرصهٔ ناوردهای هول … / در بن این چاه آبش زهر شمشیر و سنان گم بود.
- ب)گویی جامه‌ای بود که درزی ازل به قامت ایشان دوخته بود.
- ج)بیامد دو صد مرد آتش‌فروز / دمیدند گفتی شب آمد به روز
دستور
11-در کدام گزینه «تا» حرف ربط (پیوند) وابسته‌ساز است؟ (تیر ۱۴۰۵)
- الف)گفت: می‌باید تو را تا خانهٔ قاضی برم
- ب)گفت: تا داروغه را گوییم در مسجد بخواب
- ج)برو جلو دیگه؛ برو! دو تا تکبیر دیگه بگی کار تمومه
12-نوع حذف را در موارد زیر مشخص کنید. (خرداد ۱۴۰۳)
- الف)چه حرف تازه‌ای برای گفتن مانده‌است یا چه چیز تازه‌ای برای نوشتن.
- ب)امروز خورشید در دشت آیینه‌دار من و تو
13-زمان و نوع فعل «نخستین جمله» در همهٔ عبارات زیر، به‌جز عبارت …… یکسان است. (خرداد ۱۴۰۲)
- الف)داشتم می‌گفتم آن شب نیز / سورت سرمای دی بیدادها می‌کرد.
- ب)در باب آن مسئلهٔ معهود، خاطرم داشت کم‌کم به‌کلّی آسوده می‌شد.
- پ)با تمام نیرویی که داشت می‌دوید. هرازگاهی صدای تیر یا انفجاری او را به خود می‌آورد.
- ت)کار داشت به‌دلخواه انجام می‌یافت که ناگهان از دهنم دررفت که آخر، آقایان، حیف نیست از چنین غازی گذشت؟
14-در بیت «به دستور فرمود تا ساروان / هیون آرد از دشت صد کاروان» (خرداد ۱۴۰۲)
- الف)کدام واژه در جایگاه «ممیز» است؟
- ب)جملهٔ «پیرو» یا «وابسته» را مشخص کنید.
15-در کدام گزینه «حذف به قرینهٔ معنایی» صورت نپذیرفته است؟ (خرداد ۱۴۰۲)
- الف)عشق من، خندهٔ تو / در تاریک‌ترین لحظه‌ها می‌شکفد.
- ب)گر آتش دل نهفته داری / سوزد جانت، به جانت سوگند
- پ)پادشه را کرم باید تا بر او گرد آیند و رحمت تا در پناه دولتش ایمن نشینند.
- ت)گفت: نزدیک است والی را سرای؛ آنجا شویم / گفت: والی از کجا در خانهٔ خمّار نیست؟
قلمرو ادبی
16-هریک از آرایه‌های ستون «ب» مربوط به کدام مورد از ستون «الف» است؟ (یک آرایه اضافه است) (تیر ۱۴۰۵) ستون ب: ۱) تشخیص ۲) اسلوب معادله ۳) تکرار ۴) تلمیح
- الف)شانه می‌آید به کار زلف در آشفتگی / آشنایان را در ایام پریشانی بپرس
- ب)آن کسی را که در این ملک، سلیمان کردیم / ملت امروز یقین کرد که او اهرمن است
- ج)این‌گونه است که عشق جاودانی همواره معشوق را جوان می‌بیند.
17-هریک از آرایه‌های ستون «ب» مربوط به کدام مورد از ستون «الف» است؟ (خرداد ۱۴۰۴) ستون ب: ۱) حس‌آمیزی ۲) حسن تعلیل ۳) نماد ۴) ایهام ۵) تلمیح
- الف)جز گودالی که از کنجکاوی گلولهٔ توپ در خاک فراهم آمده بود، کجا می‌توانست مخفیگاه من باشد؟
- ب)از سیم به سر یکی کله‌خود / ز آهن به میان یکی کمربند
- ج)مست شور و گرم گفتن بود
- د)آنجا در آن برزخ سرد، در کوچه‌های غم و درد / غیر از شب آیا چه می‌دید چشمان تار من و تو؟
18-آرایهٔ ادبی درست را از داخل کمانک انتخاب کنید. (خرداد ۱۴۰۳)
- الف)عشق بر یک فرش بنشاند گدا و شاه را / سیل، یکسان می‌کند پست و بلند راه را (اسلوب معادله / متناقض‌نما)
- ب)از سیم به سر یکی کُلَه‌خُود / ز آهن به میان یکی کمربند (استعاره / حس‌آمیزی)
- ج)مرد بقال، آتشین‌پیغام / راستی کانون گرمی بود (ایهام / حسن تعلیل)
- د)ز نیرنگ هوا و از فریب آز خاقانی / دلت خلد است، خالی ساز از طاووس و شیطانش (تضمین / تلمیح)
19-آرایهٔ ادبی مناسب با هر سروده را دربرابر آن بنویسید. (یک آرایه اضافه است) (خرداد ۱۴۰۲) ستون ب: ۱ـ ایهام ۲ـ تضمین ۳ـ حسن تعلیل ۴ـ حس‌آمیزی
- الف)آتش عشق است کاندر نی فتاد / جوشش عشق است کاندر می فتاد
- ب)چون رود امیدوارم؛ بی‌تابم و بی‌قرارم / من می‌روم سوی دریا؛ جای قرار من و تو
- پ)گرچه بیرون تیره بود و سرد همچون ترس / قهوه‌خانه گرم و روشن بود همچون شرم
20-آرایه‌های ادبی به‌کاررفته در ستون «ب» به کدام‌یک از بیت‌های ستون «الف» مربوط می‌شود؟ (در ستون «ب» یک مورد اضافی است.) (شهریور ۱۴۰۲) ستون «ب»: ۱) ایهام ۲) استعاره ۳) حس‌آمیزی ۴) جناس تام
- الف)با این نسیم سحرخیز، برخیز اگر جان سپردیم / در باغ می‌ماند ای دوست، گل یادگار من و تو
- ب)کاوس کیانی که کیاش نام نهادند / کی بود؟ کجا بود؟ کیاش نام نهادند
- ج)نه در شیراز و نه در شهر گنجه / نظامی می‌شوم در قصر شیرین
21-آرایهٔ ادبی مناسب با هر بیت را برگزیده، دربرابر آن بنویسید. (یک آرایه، اضافه است) (دی ۱۴۰۱) ستون «ب»: ۱ـ ایهام ۲ـ اغراق ۳ـ حسن تعلیل ۴ـ اسلوب معادله
- الف)یکی تازی‌ای برنشسته سیاه / همی خاک نعلش برآمد به ماه
- ب)عشق بر یک فرش بنشاند گدا و شاه را / سیل یکسان می‌کند پست و بلند راه را
- پ)در عالم پیر، هرکجا برنایی است / عاشق بادا که عشق خوش سودایی است
22-«م. سرشک» نام هنری (تخلص) کدام شاعر است؟ (تیر ۱۴۰۵)
- الف)سلمان هراتی
- ب)محمدرضا رحمانی
- ج)میرزا حبیب خراسانی
- د)محمدرضا شفیعی کدکنی
23-درستی و نادرستی عبارت‌های زیر را مشخص کنید. (تیر ۱۴۰۵)
- الف)نویسندهٔ کتاب «سانتاماریا» فریدریش شیللر است.
- ب)سرودهٔ «هوا را از من بگیر، خنده‌ات را نه!» اثر پابلو نرودا است.
- ج)محمدتقی بهار و عارف قزوینی از سرایندگان غزل اجتماعی هستند.
24-همهٔ موارد زیر از آثار ترجمه‌شده به شمار می‌آیند؛ به‌جز ………… (خرداد ۱۴۰۴)
- الف)قصه‌های دوشنبه
- ب)فی‌الحقیقه‌العشق
- ج)کلیله و دمنه
25-کدام‌یک از آثار زیر «حسب‌حال» است؟ (خارج / خرداد ۱۴۰۴)
- الف)کویر
- ب)از پاریز تا پاریس
- ج)قصه‌های دوشنبه
26-نام خالق چند اثر در مقابل آن به‌درستی نیامده‌است؟ (خرداد ۱۴۰۴) ارمیا: سید مهدی شجاعی / مثل درخت در شب باران: محمدرضا شفیعی کدکنی / قصهٔ شیرین فرهاد: احمد عربلو / سندبادنامه: ظهیری سمرقندی / کباب غاز: محمدرضا رحمانی
27-کدام دو اثر از یک نویسنده یا شاعر است؟ (خرداد ۱۴۰۳) فی‌الحقیه‌العشق ـ فیه مافیه ـ کلیله و دمنه ـ تذکره‌الاولیا ـ سندبادنامه ـ منطق‌الطیر ـ تمهیدات
28-کدام اثر مربوط به بخش ادبیات جهان است؟ (خرداد ۱۴۰۳)
- الف)از پاریز تا پاریس
- ب)قصه‌های دوشنبه
29-نام آفرینندگان آثاری را که نویسندهٔ آن‌ها نادرست ذکر شده، بنویسید. (خرداد ۱۴۰۲) بخارای من، ایل من: محمد بهمن‌بیگی / تذکره‌الاولیا: عطار / تمهیدات: شهاب‌الدین سهروردی / قصهٔ شیرین فرهاد: نظامی
30-نام آفرینندگان آثاری که نویسندهٔ آن‌ها نادرست است، بنویسید. (شهریور ۱۴۰۲) سانتاماریا: سید مهدی شجاعی / تمهیدات: شهاب‌الدین سهروردی / سندبادنامه: ظهیری سمرقندی / فیه مافیه: جامی / دری به خانهٔ خورشید: سلمان هراتی
31-هریک از آثار «قصه‌های دوشنبه، در حیاط کوچک پاییز در زندان، فی حقیقه‌العشق و قصهٔ شیرین فرهاد» با کدام‌یک از توضیحات زیر متناسب است؟ (خرداد ۱۴۰۱)
- الف)کتابی است عرفانی از شیخ شهاب‌الدین سهروردی
- ب)شعر خوان هشتم از سروده‌های این کتاب است.
- ج)این اثر از ترجمه‌های عبدالحسین زرین‌کوب است.
- د)داستانی است طنز، از احمد عربلو با موضوع دفاع مقدس
قلمرو فکری
32-هریک از مفاهیم داخل کمانک مربوط به کدام‌یک از ابیات زیر است؟ (تیر ۱۴۰۵) (بی‌قراری و شوق، شرط رسیدن به عشق ـ آرامش خاطر در عین نیازمندی ـ رازداری و سکوت عارفانه ـ اظهار نیازمندی و فقر ـ ترک آسایش شرط رسیدن به کمال)
- الف)این مدّعیان در طلبش بی‌خبران‌اند / کان را که خبر شد، خبری بازنیامد
- ب)می‌تواند حلقه بر در زد حریم حُسن را / در رگ جان، هرکه را چون زلف، پیچ‌وتاب هست
- ج)خواب‌وخورت ز مرتبهٔ خویش دور کرد / آنگه رسی به خویش که بی‌خواب‌وخور شوی
- د)با آنکه جیب و جام من از مال و می تهی است / ما را فراغتی است که جمشید جم نداشت
33-اشعار زیر بر کدام ویژگی عشق تأکید دارند؟ (خرداد ۱۴۰۴)
- الف)آتش عشق است کاندر نی فتاد / جوشش عشق است کاندر می فتاد
- ب)خندهٔ تو، در پاییز / در کنارهٔ دریا / موج کف‌آلوده‌اش را / باید برفرازد
34-مفهوم مناسب هر بیت را از ستون ب انتخاب کنید. (یک مفهوم در ستون ب اضافی است.) (دی ۱۴۰۳) ستون ب: ۱ـ تحمل سختی‌ها در رسیدن به کمال ۲ـ تازگی عشق ۳ـ میهن‌دوستی ۴ـ اشتیاق پایان‌ناپذیر عاشق ۵ـ خفقان اجتماعی
- الف)هرکه جز ماهی ز آبش سیر شد / هرکه بی‌روزی است روزش دیر شد
- ب)آنجا در آن برزخ سرد در کوچه‌های غم و درد / غیر از شب آیا چه می‌دید چشمان تار من و تو
- ج)صد تیغ جفا بر سر و تن دید یکی چوب / تا شد تهی از خویش و نی‌اش نام نهادند
- د)یک قصه بیش نیست غم عشق وین عجب / کز هر زبان که می‌شنوم نامکرر است
35-کدام گزینه بار معنایی منفی ندارد؟ (خرداد ۱۴۰۳)
- الف)دیدم، توطئهٔ ما دارد می‌ماسد.
- ب)اندیشیدم که باز برای ما چه خوابی دیده‌اند.
- ج)دیدم چشم بد دور، آقا واترقیده‌اند
36-با توجه به ستون «الف» مفهوم مناسب هر بیت در ستون «ب» را مشخص کنید. (در ستون ب یک مورد اضافی است) (خرداد ۱۴۰۳) ستون ب: ۱ـ برتری عشق بر عقل ۲ـ ناپایداری حکومت‌ها ۳ـ تقدس عشق ۴ـ فساد و غفلت حاکمان ۵ـ بیگانه‌ستیزی
- الف)گفت: می‌باید تو را تا خانهٔ قاضی برم / گفت: رو، صبح آی، قاضی نیمه‌شب بیدار نیست
- ب)خانه‌ای کاو شو از دست اجانب آباد / ز اشک ویران کنش آن خانه که بیت‌الحزن است
- ج)سودای عشق از زیرکی جهان بهتر ارزد و دیوانگی عشق بر همهٔ عقل‌ها افزون آید.
- د)راستی خاتم فیروزهٔ بواسحاقی / خوش درخشید ولی دولت مستعجل بود
37-هریک از موارد زیر، با کدام مورد در جدول داده‌شده مفهوم مشترکی دارد؟ (یک مورد در جدول اضافی است) (خرداد ۱۴۰۱) ۱) نی حدیث راه پرخون می‌کند / قصه‌های عشق مجنون می‌کند ۲) راستی خاتم فیروزهٔ بواسحاقی / خوش درخشید ولی دولت مستعجل بود ۳) من نمازم را وقتی می‌خوانم / که اذانش را باد گفته باشد سر گلدستهٔ سرو / … ۴) هرکه جز ماهی، ز آبش سیر شد / هرکه بی روزی است، روزش دیر شد
- الف)کاووس کیانی که کیاش نام نهادند / کی بود؟ کجا بود؟ کیاش نام نهادند؟
- ب)حتی درختش، غارش، کوهش، هر صخرهٔ سنگش و سنگریزه‌اش آیات وحی بر لب دارد.
- ج)شیرمردی باید این ره را شگرف / زان که ره دور است و دریا ژرف ژرف