آزمون ۳
برای دیدن پاسخ هر سؤال، روی کادر «پاسخ» بزنید.
قلمرو زبانی (۷ نمره)
1-عبارت «آن که وجودش یا حضورش در جایی، وابسته به وجود کس یا چیز دیگری است» در توضیح کدام واژه است؟
- الف)خیره‌سر
- ب)طفیلی
- ج)غم‌گسار
2-کدام واژه‌ها در عبارات زیر با یکدیگر مترادف هستند؟ ارتفاع ولایت نقصان پذیرفت و خزانه تهی ماند و دشمنان زور آوردند. چون فروآیی به وادیّ طلب / پیشت آید هر زمانی صد تعب
3-معادل درست واژهٔ مشخّص‌شده را از داخل کمانک انتخاب کنید.
- الف)پردهٔ ناموسِ بندگان به گناهِ فاحش ندرد و وظیفهٔ روزی به خطایِ مُنکَر (گستاخ – ناپسند – انکارکننده) نبُرد.
- ب)آثار شادی در وَجَناتش (رخساره – قامت – نگاه) نمودار گردید.
4-در کدام عبارت نادرستی املایی وجود دارد؟ شکل درست آن را بنویسید.
- الف)محض حفظ ظاهر، کارد پهن و درازی شبیه به ساطور قصّابی به دست گرفته بودم و مدام به غاز حمله آورده …
- ب)آن را بر روی زانوی خویش گشوده بود و از پس عینک درشت و سطبر به حروف و خطوط آن می‌نگریست.
5-املای درست واژه را از داخل کمانک انتخاب کنید.
- الف)آن را (مسلّح – مصلّح) کرد و خود را به زمین انداخت.
- ب)باز زین و برگ را بر گردهٔ (کَهَرها – کَحَرها) و کُرَندها نهادند.
- ج)سر به جَیبِ مراقبت فرو برده بود و در بحرِ مکاشفت (مستقرق – مستغرق) شده.
6-در میان گروه کلمات زیر، املای کدام واژه‌ها با توجه به معنا نادرست است؟ شکل صحیح آن را بنویسید. (ضخمه: ضربه‌زدن) – (طیلسان: ردا) – (اعانت: یاری‌دادن) – (وجح: وجود) (قسیم: صاحب‌جمال) – (تاق: سقف خمیده) – (معهود: معمول)
7-در کدام گزینه دو نوع وابستهٔ وابسته به کار رفته است؟
- الف)ای مادر سرسپید بشنو / این پند سیاه‌بخت فرزند
- ب)نی حدیث راه پرخون می‌کند / قصّه‌های عشق مجنون می‌کند
- ج)رخ شاه کاووس پر شرم دید / سخن گفتنش با پسر نرم دید
- د)درست مانند نخستین باری که نام زیبای تو را تلاوت کردم.
8-نوع دومین نقش تبعی را در عبارت زیر بنویسید. پس از گشت‌وگذار در گردشگاهِ آسمان، تماشاخانهٔ زیبا و شگفت مردم کویر، فرود آمدم.
9-براساس بیت «شیرمردی باید این ره را شگرف / زان که ره دور است و دریا ژرف ژرف»
- الف)یک پیوند هم‌پایه‌ساز بیابید.
- ب)نوع حذف فعل در مصراع دوم را مشخص کنید.
10-نمودار پیکانی وابستهٔ وابسته را در عبارت زیر رسم کنید. بعد از فرونشستن صدای تکبیر بود که صدای شما را شنیدیم.
11-نقش واژه‌های مشخّص‌شده در متن زیر را به ترتیب بنویسید. اگر دیدی، به ناگاه/ خون من بر سنگ‌فرش خیابان جاری‌ست،/ بخند؛ زیرا خندهٔ تو/ برای دستان من،/ شمشیری است آخته.
12-درستی یا نادرستی هریک از موارد زیر را مشخّص کنید.
- الف)فعل جملهٔ سوم در عبارت «آدمی به هر جا می رود، گمان می‌کند، به غایت القصوای مقصود خود رسیده است»، اسنادی است.
- ب)در عبارت «از حال و روز سؤال کردید و من خبر قابل عرض نداشتم.»، واژهٔ هم‌آوا دیده می‌شود.
13-الگوی ساختاری کدام گزینه با جملهٔ «دست زمان و صورت ظاهرش، مرده نشانش بدهند» یکسان است؟
- الف)همه جهان آتش بینند.
- ب)نامه را آقای هدایت‌زاده، معلمّ کلاس سوم و چهارم ابتدایی من، برایم نوشته بود.
- ج)محو او گشتند آخر بر دوام.
- د)اعتصاب کارگران فقیر ماهیگیر و کشتی‌ساز ایتالیا را می‌بینیم.
14-جملهٔ دوم مصراع زیر را از شیوهٔ بلاغی به شیوهٔ عادی برگردانید. گفت: «نزدیک است والی را سرای، آن‌جا شویم»
15-با توجه به هر عبارت، جاهای خالی را تکمیل کنید.
- الف)در عبارت «چاه غدر ناجوان‌مردان»، مفهوم نشانهٔ «ان» …………… است.
- ب)در مصراع «سینه خواهم شرحه شرحه از فراق»، زمان فعل …………… است.
- ج)در بیت «در دفتر زمانه فتد نامش از قلم/ هر ملّتی که مردم صاحب‌قلم نداشت»، نقش ضمیر متّصل …………… است.
16-تفاوت معنایی فعل «ساخت» را در عبارت‌های زیر بنویسید.
- الف)نشد تنگ‌دل جنگ آتش بساخت
- ب)استاد موسیقی آهنگ زیبایی ساخت.
قلمرو ادبی (۵ نمره)
17-نام پدیدآورندهٔ هر یک از آثار زیر را بنویسید.
- الف)هوا را از من بگیر، خنده‌ات را نه
- ب)کویر
18-درستی یا نادرستی هر یک از موارد زیر را مشخص کنید.
- الف)کلیله و دمنه ترجمهٔ ظهیری سمرقندی است.
- ب)غزلواره‌ها اثر شکسپیر است.
19-مصراع نخست بیت زیر را بنویسید. …………… / به هر حالت که بودم با تو بودم؛ میهن ای میهن!
20-مصراع دوم بیت زیر، کدام است؟ دارد اسارت تو به زینب اشارتی / ……………
- الف)از اشتیاق کیست که چشمت کشیده راه؟
- ب)ای مسلم شرف، به کجا می‌کنی نگاه؟
21-مصراع نخست بیت زیر را مرتّب کنید. حُسنی – شهادت – همه – است – حُسن – فراتر – از / ای محسن شهید من، ای حُسن بی‌گناه
22-آرایهٔ درست را از داخل کمانک برگزینید.
- الف)آسمان تفرّجگاه مردم کویر است و تنها گردشگاه آزاد و آباد کویر. (سجع – جناس – استعاره)
- ب)تو قلب فسردهٔ زمینی / از درد ورم نموده یک چند (متناقض‌نما – اسلوب معادله – ایهام)
- ج)دیروز اگر سوخت ای دوست، غم برگ و بار من و تو/ امروز می‌آید از باغ، بوی بهار من و تو (تشبیه – استعاره – تلمیح)
23-وجه شبه را در تشبیه شعر زیر مشخص کنید؟ آن سکوتش ساکت و گیرا / و دمش، چونان حدیث آشنایش گرم/ راه می‌رفت و سخن می‌گفت.
24-در عبارت زیر، «پروانه» نماد چیست؟ ای عزیز، پروانه قوت از عشقِ آتش خورد، بی آتش قرار ندارد و در آتش وجود ندارد.
25-مفهوم کنایه‌های زیر را بنویسید.
- الف)چند مرده حلّاج بودن
- ب)با چشمانی که دنیا را دیده است
26-آرایهٔ متناسب با هر مورد را از ستون «ب» انتخاب کنید. (در ستون «ب» یک آرایه اضافی است) ستون «الف»:
- الف)عاکفانِ کعبهٔ جلالش به تقصیرِ عبادت معترف که: ما عَبَدْناکَ حَقَ عِبادَتِک.
- ب)هرکه جز ماهی، ز آبش سیر شد/ هرکه بی‌روزی است، روزش دیر شد
- ج)ولی اصرارهای من که بوی التماس می‌داد، عاقبت شما را متقاعد کرد.
- د)مار با من آشنا شد؛ آشنایی با او سبب گردید که مرا از بهشت بیرون کنند. ستون «ب»: ۱- حس‌آمیزی ۲- تلمیح ۳- تضمین ۴- مجاز ۵- اسلوب معادله
27-کدام یک از ابیات زیر به شیوهٔ مناظره است؟
- الف)گفت ما را هفت وادی در ره است/ چون گذشتی هفت وادی، درگه است
- ب)بگفت از دل شدی عاشق بدین سان؟/ بگفت از دل تو می‌گویی، من از جان
قلمرو فکری — الف) درک مطلب (۴ نمره)
28-دو بیت زیر، بیانگر کدام محدودیت انسانی است؟ ندارد راه فکرم روشنایی/ ز لطفت پرتوی دارم گدایی نتوان وصف تو گفتن که تو در فهم نگنجی/ نتوان شبه تو گفتن که تو در وهم نیایی
29-براساس بیت زیر، واژه‌های مشخص‌شده، به ترتیب نمایندهٔ کدام طبقات جامعه هستند؟ محتسب مستی به ره دید و گریبانش گرفت/ مست گفت: «ای دوست، این پیراهن است افسار نیست»
30-مفهوم بیت «شو منفجر ای دل زمانه / وان آتش خود نهفته مپسند» چیست؟
31-در عبارت «عشق، آتش است، هر جا که باشد، جز او رخت، دیگری ننهد» به کدام ویژگی عشق اشاره شده است؟
32-هر یک از مفاهیم «ناراحتی، داشتن حرص، سخاوتمندی، ترجیح مرگ بر زندگی، پرهیز از ستمگری»، مربوط به کدام مورد است؟ (یک مفهوم اضافی است)
- الف)سیاوش چنین گفت کای شهریار/ که دوزخ مرا زین سخن گشت خوار
- ب)نکند جورپیشه، سلطانی/ که نیاید ز گرگ چوپانی
- ج)همان پدری که ایلخانی قشقایی بر سفرهٔ رنگینش می‌نشست.
- د)این نخستین بار شاید بود/ کان کلید گنج مروارید او گم شد.
33-با توجّه به شعر زیر به پرسش‌ها پاسخ دهید. «هفت خوان را زاد سرو مرو،/ یا به قولی «ماخ سالار»، آن گرامی مرد،/ آن هریوهٔ خوب و پاک‌آیین روایت کرد؛/ خوان هشتم را/ من روایت می‌کنم اکنون، …/ من که نامم ماث»…/ همچنان می‌رفت و می‌آمد./ همچنان می‌گفت و می‌گفت و قدم می‌زد.
- الف)کدام یک از راویان شاهنامه اهل هرات بوده است؟
- ب)راوی خوان هشتم کیست؟
34-هر یک از گزینه‌های زیر، یادآور کدام وادی از هفت وادی است؟
- الف)چشم بگشا به گلستان و ببین / جلوهٔ آبِ صاف در گل و خار
- ب)محو او گشتند آخر بر دوام / سایه در خورشید گم شد و السّلام
قلمرو فکری — ب) معنی و مفهوم نظم و نثر (۴ نمره): معنی ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید.
35-به طریقِ انبساط گفت.
36-ای عزیز، به خدا رسیدن فرض است.
37-تمامی درهای زندگی را به رویم می‌گشاید.
38-هر کسی از ظنّ خود شد یار من
39-بتواند عشق مرا یا سجایای ارزشمند تو را بازگو کند.
40-خبری نبود یا اگر بود به چشم نمی‌آمد.
41-مربوط به دوران حکومت سرهنگ‌هاست و مثل اینکه مردم هم از این حکومت چیزهای چشمگیری دیده‌اند.
42-برخیز با گل بخوانیم اینک بهار من و تو
43-زین بی‌خردان سفله بستان / دادِ دلِ مردمِ خردمند