آزمون ۱
برای دیدن پاسخ هر سؤال، روی کادر «پاسخ» بزنید.
قلمرو زبانی (۳/۵ نمره)
1-با توجه به رابطهٔ معنایی «ترادف» از متن زیر واژهٔ مناسبی برای کلمهٔ «عقد» بیابید. «امیر را یافتم آنجا بر زبر تخت نشسته، پیراهن توزی، مخنقه در گردن، و بوالعلای طبیب آنجا زیر تخت نشسته دیدم.»
2-با توجه به جملهٔ «تا نماز پیشین از مهمات فارغ شده بود.» تفاوت معنایی واژهٔ «مهمات» را در این متن و امروز بنویسید.
3-توضیح مقابل کدام واژه درست است؟
- الف)فرودسرای: اتاقی در خانه که پشت اتاقی دیگر واقع شده باشد.
- ب)کوشک: ساختمانی که در میان باغی زیبا قرار گرفته است.
- پ)یوز: جانوری شکاری بزرگ‌تر از پلنگ
4-در هر عبارت یک خطای املایی وجود دارد. آن را بیابید و صورت درست آن را بنویسید.
- الف)ذنخدان فروبرد چندی به جیب / که بخشنده روزی فرستد ز غیب
- ب)تب سوزان و سرسامی افتاد، چنان که بار نتوانست داد و مهجوب گشت از مردمان.
5-املای درست واژگان را از درون کمانک انتخاب کنید.
- الف)چو صبرش نماند از ضعیفی و هوش / ز دیوار (مهرابش / محرابش) آمد به گوش
- ب)ما حق این نعمت تندرستی که باز یافتیم، لختی (گذارده / گزارده) باشیم.
6-درستی یا نادرستی موارد زیر را بررسی کنید:
- الف)معنی واژهٔ «محجوب» در عبارت «بار نتوانست داد و محجوب گشت از مردمان» از طریق روابط معنایی دریافت می‌شود. (درست / نادرست)
- ب)نقش ضمیر پیوسته در عبارت «که روزی‌رسان قوت روزش بداد» با واژهٔ «خویشتن» در جملهٔ «خویشتن را ضیعتکی حلال خرند.» یکسان است. (درست / نادرست)
7-کدام جمله را می‌توان مجهول کرد؟ به شیوهٔ متون گذشته آن را مجهول کنید.
- الف)اعیان و وزیر به خدمت استقبال رفتند.
- ب)لشکری و رعیت چندان صدقه دادند که آن را اندازه نبود
8-نقش دستوری قافیه را در بیت زیر بنویسید. «چنان سعی کن کز تو ماند چو شیر / چه باشی چو روبه به وامانده سیر؟»
قلمرو ادبی (۲/۷۵ نمره)
9-دو نماد در بیت زیر بیابید و مفهوم آن‌ها را بنویسید. کزین پس به کنجی نشینم چو مور / که روزی نخوردند پیلان به زور
10-با توجه به ابیات زیر به سؤالات پاسخ دهید. الف) چو صبرش نماند از ضعیفی و هوش / ز دیوار محرابش آمد به گوش ب) صورت بی‌صورت بی‌حد غیب / ز آینهٔ دل تافت بر موسی ز جیب
۱) آرایهٔ مشترک بیت الف و ب کدام است؟
۲) برای بیت ب دو آرایه غیر از مورد الف بنویسید.
11-آرایهٔ مجاز را در متن زیر بیابید و مفهوم آن را بنویسید. دل‌ها سخت متحیر شد تا حال چون شود.
12-نام کتاب هر یک از عبارت‌های زیر را بنویسید.
- الف)بر قدم او قدمی می‌کشید / وز قلم او رقمی می‌کشید
- ب)اگر لطفش قرین حال گردد / همه ادبارها اقبال گردد
13-با کلمات به‌هم‌ریخته، شعر را بنویسید.
- الف)القصه / مرغزار / رفت / این / بر / سه‌چار / قاعده / روزی / در / پی‌اش / در / آن
- ب)تمام / به / فیروزه‌فام / جمال / کبکی / روضه / شاهد / آنِ / نادره
قلمرو فکری (۳/۷۵ نمره)
14-در بیت «برو شیر درّنده باش ای دغل / مینداز خود را چو روباه شل»
- الف)«مینداز» در این بیت به چه معناست؟
- ب)شاعر چه سفارشی به خواننده دارد؟
15-با توجه به عبارت «این مرد بزرگ و دبیر کافی به نشاط قلم درنهاد».
- الف)منظور از این مرد بزرگ کیست؟
- ب)دبیر کافی به چه معناست؟
16-منظور از «شوریده‌رنگ» در بیت «در این بود درویش شوریده‌رنگ / که شیری برآمد، شغالی به چنگ» چیست؟
17-کدام عبارت‌ها به ترتیب بیانگر «رفتار احترام‌آمیز» و «پایبندی به حلال و حرام» هستند؟
- الف)من هم از آن حساب و توقّف و پرسشِ قیامت بترسم که وی می‌ترسد
- ب)این صِلتَ فخر است. پذیرفتم و باز دادم که مرا به کار نیست.
- پ)به آنچه دارم و اندک است، قانعم، وِزر و وَبالِ این، چه به کار آید؟
- ت)بر من پوشیده است که آن غَزوها بر طریقِ سنّتِ مصطفی هست یا نه.
18-ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید.
- الف)یقین مرد را دیدهٔ بیننده کرد / شد و تکیه بر آفریننده کرد
- ب)و امیر از آن‌جهان آمده، به خیمه فرود آمد و جامه بگردانید.
- ج)آنگاه آگاه شدند که غرقه خواست شد
- د)زنخدان فروبرد چندی به جیب / که بخشنده، روزی فرستد ز غیب