درس یازدهم: خوان هشتم
شاعر: در حیاط کوچک پاییز در زندان، اخوان ثالث
| کلمه | معنی |
|---|---|
| ارتفاع | محصول زمین‌های زراعتی؛ ارتفاعِ ولایت: عایدات و درآمدهای مملکت |
| ایمِن | در امن، دل‌آسوده |
| تطاول | ستم و تعدّی، به‌زور به چیزی دست پیدا کردن |
| تعصّب | طرفداری یا دشمنیِ بیش از حد نسبت به شخص، گروه یا امری؛ به تعصّب: به حمایت و جانب‌داری |
| تنیده | درهم‌بافته |
| حلقه‌به‌گوش | کنایه از فرمان‌بردار و مطیع |
| حَشَم | خدمتکاران، خویشان و زیردستانِ فرمانروا |
| رَجَز | شعری که در میدان جنگ برای مفاخره می‌خوانند. |
| زوال | نابودی، از بین رفتن |
| سورت | تندی و تیزی، حدّت و شدّت |
| ضجّه | ناله و فریاد با صدای بلند، شیون |
| طاق | فرد، یکتا، بی‌همتا |
| طرح افکندن | کنایه از بنا نهادن؛ طرح ظلم افکندن: سبب پیدایش و گسترش ظلم شدن، بنیان ظلم نهادن |
| عماد | تکیه‌گاه، نگاه‌دارنده؛ آنچه بتوان بر آن (او) تکیه کرد. |
| عَجَم | سرزمینی که ساکنان آن غیرعرب، به‌ویژه ایرانی باشند؛ ایران؛ ملوک عجم: پادشاهان ایران |
| عیار | ابزار و مبنای سنجش، معیار |
| غربت | غریبی، دوری از خانمان |
| فریادرس | یاور، دستگیر |
| کاری | مؤثر و کشنده؛ زخمِ کاری: ضربهٔ مؤثّر یا زخمی که موجب مرگ می‌شود. |
| کُربت | غم، اندوه؛ کُربت جور: اندوه حاصل از ظلم و ستم |
| مرادف | مترادف، هم‌ردیف |
| مرتعش | دارای ارتعاش، لرزنده |
| مقالات | جِ مقالت، گفتارها، سخنان |
| مقرّر شدن | قرار گرفتن، ثبات و دوام یافتن |
| مَلِک | پادشاه، سلطان |
| مَنتشا | نوعی عصا که از چوب گره‌دار ساخته می‌شود و معمولاً درویشان و قلندران به دست می‌گیرند؛ برگرفته از نام «منتشا» (شهری در آسیای صغیر) |
| مکاید | جِ مکیده یا مکیدت؛ کیدها، مکرها، حیله‌ها |
| ناورد | نبرد |
| نقصان | کم شدن، کاهش یافتن |
| نواختن | کسی را با گفتن سخنان محبّت‌آمیز یا بخشیدنِ چیزی مورد محبّت قرار دادن |
| ولایت | کشور، سرزمین |
| هریوه | هروی، منسوب به هرات (شهری در افغانستان) |
| هول | وحشت‌انگیز، ترسناک |
واژه‌نامه
صفحهٔ ۱۲۰ کتاب
یادم آمد، هان، داشتم می‌گفتم، آن شب نیز سورت سرمای دی بیدادها می‌کرد و چه سرمایی، چه سرمایی! بادبرف و سوز وحشتناک
گنج حکمت: به جوانمردی کوش
شاعر: گلستان، سعدی
شعرخوانی: ای میهن
شاعر: ابوالقاسم لاهوتی
ادامهٔ این درس نیازمند اشتراک است
تحلیل قلمرو فکری، ادبی و زبانی، پاسخ کارگاه متن‌پژوهی و سؤالات امتحانی این درس با اشتراک کتاب در دسترس است.
ورود / ثبت‌نام